Psychologia pastoralna to dziedzina z ponad stuletnią historią!

Kształcenie kliniczno-pastoralne jest standardem przygotowania kapelanów szpitalnych m.in. w USA i Niemczech. Bazuje na chrześcijańskiej recepcji nauk o człowieku – psychologii, socjologii, antropologii i in., jak i korzystania z tysięcy lat tradycji chrześcijańskiej troski o bliźniego (cura animarum).

Historia kształcenia kliniczno-pastoralnego jest związana z osobą Antona Boisena (1876-1965), teologa, który całe życie zmagał się z kryzysami zdrowia psychicznego i walczył o godne traktowanie pacjentów, zainteresowania ich przeżyciami i duchowością. Inicjował wizyty studentów teologii w szpitalach, aby uczyli się teologii w spotkaniu z żywym człowiekiem i jego życiowymi problemami. Tak narodziło się Clinical Pastoral Education – kliniczne kształcenie pastoralne, które pierwotnie było ograniczone do teologów.

Podstawowym założeniem pracy psychologiczno-pastoralnej jest szacunek dla drugiej osoby, otwartość, uważne słuchanie i gotowość podjęcia się towarzyszenia w trudnych momentach życia. Duszpasterze są z reguły wzywani do trudnych spraw i wyzwań życia, znacznie rzadziej do celebrowania radości z życia. Oznacza to konieczność posiadania systemu wsparcia, gdyż towarzyszenie innym wiąże się ze sporym obciążeniem psychicznym i duchowym.

Duszpasterstwo nie jest kościelną formą terapii, z reguły jest ograniczone do kilku spotkań, choć może też towarzyszyć danej osobie przez dłuższy czas innym formom pomocy psychologicznej, terapeutycznej i in. Obecnie w kursach uczestniczą także osoby bez formalnego wykształcenia teologicznego, wolontariusze parafialni i wszyscy, którzy w zakresie swoich możliwości są gotowi duszpastersko towarzyszyć innym ludziom.

Co do metod, psychologia pastoralna nie jest związana z jedną szkołą myśli i sposobów pracy – metody i techniki są dostosowywane każdorazowo do osoby i jej potrzeb. Podstawą kształcenia psychologiczno-pastoralnego jest priorytet refleksji nad własną praktyką duszpasterską i rozwijanie jej dla nawiązywania lepszych, głębszych i trafniejszych więzi duszpasterskich.